HORMON REPLASMAN TEDAVİSİ


Hormon replasman tedavisi; menopoz belirtilerini gidermek, kalp hastalıkları ve osteoporoz riskini azaltmak için östrojen ve progesteron hormonlarının dışardan verilmesidir.

Menopozda, yumurtalık hormon üretimini durdurur. Bu hormon eksikliklerine bağlı olarak birçok şikayetler ortaya çıkar. Bunlardan bazıları ateş basması, terleme, vajinal kuruluk, uyku problemleri ve psikolojik değişikliklerdir.

Geç dönemde ise östrojen eksikliğine bağlı daha ciddi sorunlar ortaya çıkar; koroner arter hastalığı(kalp damar hastalıkları), osteoporoz (kemik erimesi) ve genitoüriner (üreme sistemi ve idrar yolları) sistemde meydana gelen değişiklikler bunların en önemlileridir. Ayrıca ciltte kuruluk, memelerde ve saçlarda değişiklikler gibi minor belirtiler de geç dönemde gelişir.



Kalp Hastalıkları Riski ve Azaltması


Genelde kalp hastalıklarından ölümlerde erkekler kadınlardan önde olmasına karşılık, menopozda risk eşitlenir. Kadınlardaki östrojen eksikliğine bağlı olarak kalp hastalıkları riski artar. Koroner arter hastalığı menopoz sonrası dönemde ölüm nedenlerinin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Her 3 kadından biri bu yüzden ölmektedir. Hormon replasman tedavisi ile bu riskin önemli oranda azalacağı düşünülmektedir.

Koroner arter hastalığı, yaş arttıkça damar çeperlerinde biriken kolesterol plaklarının damarları daraltması sonucu meydana gelir. Menopoz öncesi dönemde östrojen koruyuculuk görevini üstlenir. Östrojen varlığında kötü kolesterol miktarı ve damarlarınızda pıhtı oluşma riski azalır ve östrojen koroner damarları genişletir. Menopoza girildiğinde ise östrojen seviyesinde azalma meydana gelir.

Sigara içenler, hipertansiyonu olanlar, şeker hastası olanlar, şişmanlar, yumurtalıkları alınanlar, hormon tedavisi kullanmayanlar, kolesterolü ve trigliseriti yüksek olan kadınlar daha fazla risk taşımaktadırlar.

Kalp hastalıkları riskini azaltmak için; sigarayı azaltmak, tansiyon ve şeker hastalığını tedavi ettirmek, düzenli egzersiz yapmak, uygun beslenmek ve hormon replasman tedavisi kullanmak faydalı olur.


 

Osteoporoz


Hormon tedavisi kemik erimesini engeller. Menopoz başladıktan hemen sonra ve uzun süre kullanımı ile kemik erimesi engellenebilir. Hap tedavisi kadar yapıştırma formları da etkili olur. Kemik kütlesindeki azalma menopozun ilk 5 yılında meydana gelir. Hormon tedavisi menopoz sonrası kemik kaybı, kırık riskini azaltır ve osteoporozdan korunmanın en etkili metodudur.

Osteoporozun önlenmesi için; adolesan dönemden itibaren yeterli kalsiyum alınması ve düzenli egzersiz yapılması önemlidir. Ancak menopozdan sonra kemik erimesini önlemek için en etkili yol hormon replasman tedavisidir.


 

HRT Diğer Olumlu Etkileri


- Hafıza gücünü artırır.
- Kolon (Kalın Bağırsak) kanseri riskini azaltır.


 

Yan Etkileri


Memelerde şişkinlik ve hassasiyet, baş ağrısı, mide bulantısı, vücutta sıvı toplanması vs.

* Anormal vajinal kanaması olanlar, ailesinde meme ve rahim kanseri hikayesi olan kadınlar, karaciğer hastalığı ve kanında pıhtılaşma bozukluğu olan kadınlar HRT kullanmamalıdır.


 

Hormon Tedavisi ve Meme Kanseri


Toplumda kadınların hormon tedavisi almak istememelerinin en büyük nedeni meme kanseri riskidir. Yapılan çalışmalarda meme kanseri riskinde 5 yıldan uzun kullanımlarda bir miktar artış görülmüştür. Ancak bu artış tedavinin diğer olumlu etkileri ile kıyaslanamayacak oranda küçük bir artıştır.

WHI çalışmasında; yılda her 10.000 ilaç kullanmayan kadında 30 kanser olgusu görülürken, ilaç kullananlarda 38 olguya yükselmiştir; yani yılda her 10.000 kadında 8 kanser olgusu eklenmiştir.


Hormon tedavisi kullanmanın bir avantajı da düzenli kontroller ve takip yapılmasıdır. İlaç kullanan ve düzenli kontrollerine gelen hastaların mamografileri de düzenli olarak yaptırılır. Toplumda her kadının yaşam boyu meme kanserine yakalanma riski 8'de birdir. Bu nedenle meydana gelebilecek olan meme kanserinin erken yakalanıp tedavi edilme şansı olacaktır. Aksi takdirde ilaç kullanmadığı için tetkik yaptırmayan hastalarda gelişebilecek meme kanserinde geç kalınabilir.

Hormon tedavisi alan hastalarda hormon kullanma süresine, hasta ile hekimin ortak kararı doğrultusunda yarar/zarar gözetilerek karar verilmelidir. Yapılan çalışmalarda 5 yıldan fazla kullanımlarda hafif bir risk artışı saptanmıştır.